...bo grotołaz to nie jaskiniowiec

PROGRAM II Ogólnopolskiego Forum Speleo

 

UWAGA!

Program ma charakter wstępny. Zastrzegamy, że mogą wystąpić w nim zmiany. Czekamy jeszcze na potwierdzenia od prelegentów/prowadzących zajęcia, na streszczenia poszczególnych bloków oraz na kolejne zgłoszenia prelekcji od uczestników.

Prosimy również o zapoznanie się z poniższymi opisami programowymi planowanych zajęć i prelekcji. Niektóre z nich wymagają zabrania dodatkowego sprzętu!

Wstępny rys harmonogramu:
Piątek: wycieczki od 16:00, kolacja, Igrzyska Zacisków od ok 20:00
Sobota: Śniadanie 8:00, zajęcia od 9:00 do ok 20:00 z przerwami na posiłki, od ok 20:00 Finały Konkursów, Bal Grotołaza
Niedziela: Śniadanie 8:00, zajęcia od 9:00 do ok 17:00 z przerwami na posiłki

 

FORUM EKSPLORACYJNE

Obszary występowania jaskiń w Ameryce Południowej – prowadzący: Andrzej Ciszewski

W trakcie prezentacji zostaną omówione najważniejsze obszary występowania jaskiń z uwzględnieniem aktualnego stanu eksploracji  oraz perspektyw wynikających z uwarunkowań morfologicznych i hydrologicznych.Omówione zostaną również podstawowe uwarunkowania logistyczne i polityczne związane z działalnością w omawianych obszarach.

Hoher Goll 2013 – 2017. Kontekst i podsumowanie – prowadzący: Jacek Szczygieł

Powrót do kultowej Zakrystii w Masywie Goll był ryzykowny ze względu na teoretyczne “wyeksploatowanie eksploracyjne” tego rejonu. Choć nie odkryliśmy nowych obiektów, to w tych znanych zamieniamy kolejne znaki zapytania w nowo odkryte partie. Naszą flagową jaskinią jest Gamssteighöhle, która z niepozornej horyzontalnej jaskini rozrosła się w system studni, meandrów i gangów o długości przekraczającej 3km i deniwelacji 625m. A to tylko jedna z reeksplorowanych przez nas jaskiń…

Sześć lat w Maganiku – prowadzący: Irenusz Królewicz

Podsumowanie działań w dwóch jaskiniach odległych od siebie w pionie o ponad 1000 m, które mamy nadzieję w przyszłości połączyć. Zlokalizowanej w Kanionie Mrtvicy, poziomej Jaskini Jama, której otwór jest jednym z wywierzysk odprowadzających wody z masywu oraz pionowej Jaskini Zoran Jama, położonej powyżej Kanionu.

Eksploracja na Bałkanach – prowadzący: Tomasz Pawłowski

 Bałkany i Rumunia dla wielu to region postrzegany przez pryzmat słonecznych wakacji nad morzem. W dużej mierze kojarzone są z pięknymi i „łatwymi” jaskiniami Rumunii czy też błędnie z głębokimi jaskiniami i studniami w Słowenii lub Chorwacji. Podczas prezentacji powiem czym tak naprawdę jaskiniowo są Bałkany i jaki potencjał w sobie chowają oraz gdzie i przez kogo prowadzone są większe projekty eksploracyjne. Z uwagi na fakt, że Bałkany często traktowane są jako region bardziej “dziki” od zachodniej Europy, często wydaje nam się, że można tam robić wszystko. Dlatego powiemy sobie również o przepisach jak również o zasadach etyki odwiedzania oraz eksplorowania jaskiń w tymże regionie. Mam nadzieję, że na przykładzie Bałkanów uda się nam również podyskutować ogólnie o prawnych i etycznych aspektach eksploracji i
odwiedzania jaskiń…

Tennengebirge 1979-2018 – prowadzący: Rajmund Kondratowicz

Prezentacja przedstawia najważniejsze osiągnięcia eksploracyjne we wschodniej części austriackiego masywu Tennengebirge na przestrzeni 39 lat działalności Speleoklubu Bobry z Żagania. W okresie od 1979 do 2017 roku odbyło się 36 wypraw, podczas których zostało odkrytych i poznanych w całości lub częściowo około 200 jaskiń. W prezentacji wymienione i omówione są największe i najgłębsze z nich wraz ze zwróceniem uwagi na ciekawostki morfologiczne z niektórych jaskiń.

 

KĄCIK GEOLOGICZNY

Wycieczka geologiczna – Leje krasowe w Rykoszynie – prowadzący: Andrzej Kasza, Zbigniew Złonkiewicz

Trasa wycieczki geologicznej: Chęciny – Piekoszów – Rykoszyn. Powrót taką samą trasą. Czas trwania około 2,5  godz. Główną atrakcją  będzie oglądanie zespołu lejów krasowych z ponorami w rejonie Rykoszyna. Jeżeli dopisze nam szczęście to może zobaczymy również całkiem spory strumyk wpływający  do jednego z lejów. Jest to obecnie najlepszy przykład przechwytywania wód cieków powierzchniowych przez systemy krasowe w Górach Świętokrzyskich.

Osady jaskiniowe  (wykład i warsztaty) – prowadzący: Michał Gradziński, Jacek Szczygieł

Po co naukowcy wynoszą nacieki z jaskiń, a czego grotołaz nie-geolog możne się dowiedzieć z “błota” spod gumiaka. Na co warto zwrócić uwagę przy kartowaniu czy eksploracji. Te i inne zagadnienia związane z osadami jaskiniowymi spróbujemy omówić w trzech częściach: (1) Osady klastyczne dla eksploratorów (2) Nacieki i ich zastosowanie w badaniach jaskiń (3) Warsztaty z okazami i próbkami do pomacania.

Kras gipsowy – prowadzący: Ditta Kicińska, Grzegorz Barczyk

Niecka Nidziańska to jeden z najbardziej znanych obszarów w Polsce, z formami krasu powierzchniowego i podziemnego rozwiniętego w skałach gipsowych. Najciekawsze formy występują w Dolinie Skorocickiej. Jaskinie tego rejonu było już znane kuracjuszom z zakładu zdrojowego w roku 1928. Na wykładzie dowiemy się dlaczego jaskinie te są interesujące dla geologów, jak przebiegają procesy krasowe w gipsach, jakie typy gipsów możemy wyróżnić oraz jakie formy podziemne i powierzchniowe możemy podziwiać na Niecce Nidziańskiej.

Jaskinie lodowcowe – prowadzący: Szymon Kostka, Anna Haczek

Zapraszamy do chłodnego wnętrza lodowców, do niezwykłych jaskiń rozświetlonych błękitnym światłem. Opowiemy o dramatycznych przygodach, zwykłej eksploracji oraz o tym, jak się do tego zabrać.

 

WARSZTATY KARTOGRAFICZNE

Wystawa i konkurs dokumentacji graficznej jaskiń – koordynator: Mateusz Golicz

Ponownie zachęcamy do podzielenia się na Forum swoimi osiągnięciami z dziedziny dokumentacji graficznej jaskiń. W ramach wystawy można będzie pochwalić się wynikami własnej eksploracji, kartowania lub opracowania. Przywieźcie ze sobą wydruki (w formacie między A0 a A5) schludnie narysowanego planu i przekroju. Można też zaprezentować plakat prezentujący jaskinię w sposób kompleksowy, a zatem zawierający oprócz samej kartografii również zdjęcia charakterystycznych miejsc, prezentację ogólnej sytuacji topograficznej i geologicznej, krótki opis wyjątkowych cech jaskini i tak dalej. Tym razem przewidujemy odrobinę rywalizacji i najlepsze prace zostaną nagrodzone. Szczegółowy regulamin zawierający kryteria kwalifikacji do konkursu oraz inne, szczegółowe zasady są opublikowane w zakładce Konkursy.

Fotogrametria w jaskiniach – prowadzący: Mateusz Golicz

Na przestrzeni ostatnich kilkunastu lat nastąpił wyraźny, choć ciągle jeszcze niewystarczająco doceniony postęp w komputerowej fotogrametrii. Już na Sympozjum  Kartograficznym w 2014 roku, dowiedzieliśmy się, że przy pomocy odpowiedniego oprogramowania można dziś stworzyć całkiem porządny model 3D jaskini na podstawie samych tylko zdjęć wykonanych w jaskini. Nie trzeba w tym celu dysponować drogim skanerem, ani nawet statywem czy też specjalnym oświetleniem. Precyzja odtworzenia ścian i szczegółów jest przy tym na tyle dobra, że fotogrametria powoli staje się realną alternatywą do kartowania; szczególnie w warunkach, w których dobre rezultaty przy pomocy kartowania jest bardzo trudno osiągnąć (np. pod wodą).

Spotkanie dotyczące fotogrametrii na II Ogólnopolskim Forum Speleo będzie połączeniem wykładu wprowadzającego, warsztatów i dyskusji.
Najpierw przedstawię krótko oprogramowanie z którego korzystam osobiście oraz modele, które udało mi się zbudować ze zdjęć pozyskanych w wyprawowych realiach austriackiego masywu Hoher Göll. Następnie poświęcimy kilka kwadransów na samodzielne zbudowanie modelu 3D na komputerach uczestników spotkania. Na koniec liczę na dyskusję o innych, znanych uczestnikom narzędziach oraz o zastosowaniu modeli 3D do prezentacji jaskiń szerokiej publice oraz innych, bardziej merytorycznych celów.

Zachęcam do zabrania na spotkanie aparatu fotograficznego (smartfon lub kompakt jest całkowicie wystarczający), małego obiektu 3D do ćwiczeń (pluszowe maskotki są idealne) oraz komputera, w miarę możliwości z zainstalowanymi darmowymi programami: VisualSFM, COLMAP oraz MeshLab.

 

FORUM ELEKTRYCZNE

Testy czołówek – prowadzący: Tomasz Pawłowski, Adam Pyka

Na Forum omówimy i poddamy dyskusji testy oświetlenia jaskiniowego (czołówek), które zamierzamy wykonać w ciągu kilku tygodni pozostałych jeszcze do imprezy. Głównym testowanym parametrem będzie stosunek mocy natężenia oświetlenia (nie tylko w centralnym jego punkcie) do czasu, jak również spadku napięcia zasilania w tych samych warunkach pomiarowych. Pomierzone zostaną także pola i kąty natężeń oświetlenia, jak i temperatury. Wszystkie te parametry w połączeniu z ceną, wymiarami i wagą oświetlenia być może pozwolą nam łatwiej podjąć decyzję co wyboru optymalnego oświetlenia dla naszej działalności.

*** Uwaga! Liczymy na Waszą pomoc! *** Żeby sensownie przeprowadzić nasze testy, musimy wiedzieć, czego tak właściwie używacie – i w przypadku radziej używanych modeli, wypożyczyć Waszą czołówkę na kilka dni w celu wykonania dokładnych pomiarów.

Wszystkich zainteresowanych tematem zapraszamy więc do wypełnienia ankiety:
https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSeY5pZ2yQs1UJaIReYkTTFQJJy2IRg6eksEDRRCcbIWhgZSXQ/viewform

Jaskinio, gdzie jesteś? Radionamierzanie w teorii i praktyce – prowadzący:  Adam Pyka

Kilometry zmierzonych korytarzy, godziny spędzone z DistoX. Następnie wielogodzinne analizy, modele 3D… W symulacjach jaskinie łączą się w wielki system, komputer wskazuje nam nowe otwory – każdy z nas,wracających z wypraw, zna to uczucie, gdy do połączenia zostaje już tylko kilka centymetrów. Czy aby na pewno?

Jak sprawdzić czy jaskinia jest prawidłowo skartowana? Jak głęboko jest pod powierzchnią terenu dany korytarz? Czy opłaca się kopać aby odsłonić nowy otwór? Na te pytania odpowie – radionamierzanie!

Radionamierzanie to wyszukiwanie (najczęściej na powierzchni)odbiornikiem z kierunkową anteną sygnału z nadajnika umieszczonego w jaskini. Możliwe jest zarówno bardzo precyzyjne namierzenie pozycji nadajnika jak też określenie głębokości na której się znajduje.

W ramach Forum, omówiona zostanie podstawowa teoria związana z radionamierzaniem, zaprezentowane zostaną urządzenia, ich parametry i możliwości. Przedstawione zostaną metody pomiarowe oraz cenne uwagi praktyczne.

 

RATOWNICTWO JASKINIOWE W POLSCE

Wypadki jaskiniowe w górach Polski – prowadzący: Tomasz Piprek

Od początku XX w. miało miejsce w górach Polski ponad 100 wypadków z udziałem grotołazów.  Niestety blisko 25% z tej liczby to wypadki śmiertelne. Alpinizm jaskiniowy należy do sportów wysokiego ryzyka,  dlatego przed wejściem do jaskini każdy grotołaz powinien zapoznać się z zagrożeniami które w niej występują. Czy ponad 100 wypadków to dużo czy mało,  czy niektórych wypadków moglibyśmy uniknąć, a może wszystkich? Na te i inne pytania spróbujemy odpowiedzieć.

 

FORUM PRZYRODNICZE

Fauna i flora w Tatrzańskim Parku Narodowym – prowadzący: Tomasz Szydłowski TPN

Wysokogórskie warunki klimatyczne oraz  zróżnicowana budowa geologiczna sprzyjają występowaniu szeregu gatunków roślin i zwierząt, których nie spotkamy, lub są bardzo nieliczne, w innych rejonach kraju. Są to m.in. sybaldia rozesłana, szarotka alpejska, tłustosz alpejski, bylica skalna a spośród zwierząt; pomurnik, płochacz halny, podróżniczek, czeczotka, nornik śnieżny oraz najbardziej sztandarowe gatunki – świstak i kozica.

Czy i dlaczego zamykać jaskinie?  – prowadzący: Joanna Furmankiewicz, Tomasz Postawa

Grozi nam zamykanie kolejnych jaskiń w różnych rejonach Polski, chętnie odwiedzanych podczas kursów i akcji turystyczno-sportowych. Czy chcemy aby jaskinie były zamknięte kratami? Co zrobić aby tego uniknąć?

Fauna jaskiń Polski – prowadzący: Jakub Nowak

Na spotkaniu autor przedstawi zwierzęta jakie może gołym okiem zobaczyć pod ziemią każdy grotołaz, od studniczka do niedźwiedzia. Będzie można wymienić się doświadczeniami z poszukiwań, obserwacji i spotkań ze speleo-fauną. Studenci nauk biologicznych mają szansę na inspirację do tematów badawczych 🙂

 

FORUM HISTORYCZNE

Miętusia – historia poznania jaskini – prowadzący: Rafał Kardaś, Krzysztof Recielski

Historia poznawania jednej z najdłuższych polskich jaskiń od odkrycia w 1936 r. do czasów współczesnych.
Przyjrzymy się najważniejszym etapom eksploracji jaskini i ludziom, którzy podjęli ten trud.
W odniesieniu do środowiska przyrodniczego zastanowimy się nad perspektywą nowych odkryć w Miętusiej.

Picos de Europa 40 lat działalności Polaków – prowadzący: Zbyszek Grzela, Marek Jędrzejczak, Marcin Krajewski

Picos de Europa, góry na skraju Europy, od północy ściana broniąca Półwysep Iberyjski. Zielone, ale i spalone od słońca. Tam 40 lat działają polscy speleolodzy. Co wydarzyło się przez te minione kilkadziesiąt lat, co wydarzyło się niedawno, co może się wydarzyć. 40 lat, kilkaset osób, kilkanaście klubów. A to tylko polski wkład. W górach tych działają i Hiszpanie, i Francuzi, i Anglicy, i Włosi. Jak na tle tej działalności wypadamy my.

 

SPRZĘT I TECHNIKI

Prawidłowe użytkowanie sprzętu – warsztaty – prowadzący: Andrzej Ciszewski

W czasie prezentacji zostaną omówione podstawowe zasady stosowania sprzętu osobistego i zespołowego w aspekcie bezpieczeństwa oraz zagrożenia wynikające z zastosowania sprzętu niewłaściwie dobranego bądź nadmiernie zużytego. Zostanie również omówiony wpływ różnych czynników środowiska występującego w jaskiniach na wybrane elementy sprzętu.

 

Techniki lekkie- zastosowanie – prowadzący: Michał Macioszczyk, Przemysław Sekowski

W dniach 13-17.11.2017 mieliśmy możliwość uczestnictwa na zaproszenie GOPR-u w szkoleniu z zaawansowanych technik lekkich. Na szkoleniu, prowadzonym przez członków francuskiej federacji speleologicznej i lidera Fabiena Fecheroulle (szefa ratowniczej służby Spéléo-Secours Français SSF na rejon Paryża) grotołazi i ratownicy mieli okazję poznać w teorii i praktyce techniki lekkie speleo, czyli:
– liny 6, 7 i 8 mm
– pętle z dyneemy rdzeniowej
– szekle miękkie z dyneemy plecionej
– plakietki na spity AS
– lekkie karabinki o wytrzymałości 11 kN

 

SPRAWY KTJ I TPN

Sprawy Komisji Taternictwa Jaskiniowego PZA oraz działalność jaskiniowa w Tatrzańskim Parku Narodowym – prowadzący: Ditta Kicińska

W czasie Forum będzie zorganizowane nieformalne spotkanie przedstawicieli klubów jaskiniowych, w czasie którego KTJ przedstawi sprawozdanie ze swojej działalności w ostatnim półroczu. Będzie to również okazja do wymiany myśli i podzielenia się problemami nurtującymi środowisko grotołazów oraz wytyczenia planów na przyszłość.

W czasie spotkania planowana jest dyskusja pomiędzy przedstawicielami TPN a środowiskiem jaskiniowym. Będzie przedstawiony aktualny stan prawny dot. udostępniania jaskiń na obszarze TPN, związana z nim przyrodnicza inwentaryzacja i monitoring jaskiń.

 

WYCIECZKI

Wycieczki dla dzieci i nie tylko – prowadzący: Agnieszka Burczyk

1. Wycieczka do Geocentrum: Geocentrum to miejsce w którym w przystępny, nowoczesny i ciekawy sposób zgłębimy tajniki geologi oraz zmian zachodzących na przestrzeni milionów lat na naszej ziemi.Zobaczymy jak wyglądało życie 400 milionów lat temu , poznamy zwierzęta i organizmy jakie wówczas występowały, zwiedzimy wirtualną jaskinie, a na zakończenie wybierzemy się na wycieczkę do wnętrza ziemi kapsułą 5D. http://geopark-kielce.pl. Zwiedzanie zajmie ok. 1 godziny.

2. Jaskinie na Kadzielni: Jaskinie na Kadzielni to system połączonych ze sobą trzech obiektów: Jaskini Odkrywców, Prochowni i Szczeliny. Trasa  turystyczna została tak przygotowana, aby jak najmniej zmienić jej naturalny  charakter. Oprócz piękna podziemnego świata  zobaczymy tam pozostałości życia z okresu dewonu kolonie korali, ramienionogi itp. http://jaskiniakadzielnia.pl/ (zwiedzanie ok. 30 min)

Wycieczki terenowe – prowadzący: Agnieszka Burczyk

Piątek 23.03.2018r. godz. 16:00:
Wariant  1: Trawers Jaskini  Jaworznickiej i Chelosiowej Jamy:
Jeden z najdłuższych  systemów jaskiniowych poza Tatrami 3670 m, dość wymagające przejście, sporo czołgania w małych przestrzeniach, ale nie tylko… gwarantujemy niezapomniane wrażenia 🙂
Liczba miejsc ograniczona : 15 (decyduje kolejność rejestracji)
Osoby zainteresowane obowiązkowo muszą posiadać: kartę taternika, kombinezon jaskiniowy , kask, czołówkę, rękawice  i  kalosze.

Wariant 2: Sztolnie Teresa i Zofia w Miedziance:
Bardzo ciekawe obiekty z długą i interesującą historią wydobycia rudy miedzi  w tym rejonie. W wielu miejscach można zobaczyć dobrze zachowane ślady pracy górników  jak i fragmenty żył malachitu . Dokładny opis i zdjęcia pod tym linkiem geoturystyczna.pl/jaskinia-w-sztolni-teresa-na-miedziance/
Wymagania sprzętowe: kombinezon jaskiniowy lub coś podobnego, kask, czołówka, rękawice, kalosze mogą się przydać.

 

KONKURSY

Konkurs fotograficzny – prowadzący: Ewa Jachimkowska

Zadaniem Uczestników Konkursu, jest pokazanie ciekawych form i zjawisk powstających w wyniku zamarzania wody oraz zmian natury jaskiń pod wpływem niskich temperatur. Możesz też tę tematykę zinterpretować po swojemu, może nieco przewrotnie?:) Miejscem wykonywania zdjęć są jaskinie z całego świata: http://forumspeleo.pl/konkurs-fotograficzny/

Wystawa i konkurs dokumentacji graficznej jaskiń – koordynator: Mateusz Golicz

Ponownie zachęcamy do podzielenia się na Forum swoimi osiągnięciami z dziedziny dokumentacji graficznej jaskiń. W ramach wystawy można będzie pochwalić się wynikami własnej eksploracji, kartowania lub opracowania. Przywieźcie ze sobą wydruki (w formacie między A0 a A5) schludnie narysowanego planu i przekroju. Można też zaprezentować plakat prezentujący jaskinię w sposób kompleksowy, a zatem zawierający oprócz samej kartografii również zdjęcia charakterystycznych miejsc, prezentację ogólnej sytuacji topograficznej i geologicznej, krótki opis wyjątkowych cech jaskini i tak dalej. Tym razem przewidujemy odrobinę rywalizacji i najlepsze prace zostaną nagrodzone. Szczegółowy regulamin zawierający kryteria kwalifikacji do konkursu oraz inne, szczegółowe zasady są opublikowane w zakładce Konkursy.

 

VARIA

         Film z akcji ratunkowej w jaskini Riesending – koordynator: Michał Macioszczyk

         Hipotermia i odmrożenia – prowadzący: Adam Domanasiewicz

W związku z rosnącą popularnością sportów ekstremalnych realizowanych często w warunkach wysokogórskich coraz częściej u uczestników wypraw dochodzi do wypadków związanych z działaniem niskich temperatur, takich jak odmrożenia i wychłodzenie.
Tradycyjne podejście oraz stan wiedzy przeciętnych pracowników służby zdrowia, nie jest w stanie sprostać zapotrzebowaniu oraz nie koresponduje z postępem wiedzy medycznej w leczeniu tych schorzeń. Biorąc pod uwagę, że leczenie jest najbardziej skuteczne w pierwszych dobach, czas staje się warunkiem krytycznym dla uniknięcia amputacji w przypadku odmrożeń oraz zgonu w przypadku ciężkiej hipotermii. Racjonalnym zatem, wydaje się zapoznanie sportowców zajmujących się alpinizmem i speleologią z aktualnymi zasadami profilaktyki i leczenia powyższych stanów wg wytycznych Polskiego Towarzystwa Medycyny i Ratownictwa Górskiego.

 

ROZRYWKA

 Konkurs “Igrzyska zacisków” – prowadzący: Joanna Haremza, Iza Pałygiewicz, Robert Matuszczak

W piątkowy wieczór…

Zapraszamy na drużynowe zawody sztafetowe w pokonywaniu zacisków. Dla zawodników przygotowaliśmy kilka niezwykłych przeszkód do pokonania. Zrealizują się tu osoby z zamiłowaniem do meandrów, ciasnych zacisków, ale też ci z mniejszym entuzjazmem do przeciskania się przez ciasnoty. Nawet najmłodsi znajdą tutaj coś dla siebie. Startujemy w piątkowy wieczór- zgłoszenia drużyn będziemy przyjmować na miejscu. Wszystkich gorąco zachęcamy do kibicowania…bo będzie się działo!

Bal Grotołaza!!

A w sobotni wieczór… bal!

W ramach drugiej edycji Ogólnopolskiego Forum Speleo proponujemy Wam zabawę w rzadko spotykanym w naszym środowisku formacie: w strojach wieczorowych. Będzie to swego rodzaju bal przebierańców – impreza, na którą przebierzemy się wszyscy za… poważnych ludzi! Czy oprócz kombinezonów i kurtek z gore-texem macie też w swoich szafach muszki, krawaty, suknie wieczorowe i fraki? Jeśli nie – czas skonsultować się z poważnymi ludźmi i ruszać na zakupy – lub poszukać odpowiednich znajomych o podobnych wymiarach ciała. Dobra kreacja na tę imprezę to taka, w której jesteście nierozpoznawalni dla koleżanek i kolegów, z którymi chodzicie po jaskiniach!

Uwaga, wskazówka techniczna: ubieramy się, golimy i czeszemy wg zasad obowiązujących współcześnie, ew. na przełomie XX i XXI wieku. Preferowany strój stricte wieczorowy – frak, smoking lub suknia wieczorowa (ubiór “jak na wesele księcia Harry’ego”). W ostateczności w grę wchodzą rozwiązania nieco mniej formalne, czyli tzw. strój koktailowy (ubiór “jak na ślub najlepszego przyjaciela”).